Stacks of stillness
Len Borgdorff
Intermittently, but for more than twenty years now, he does it without handwriting, without gesture, without a line that glides onto paper as smoothly as it does from his pen in einem Guss. Instead, Harm van den Berg draws somewhere on an A3 sheet, with a black 0.05 mm fineliner, a tiny rectangle. And precisely where that rectangle comes to rest. No colour, no event, no warmth, no sound. Nothing. A rectangle of nothing.
Then a second one comes to lie against it, and that calls for a third, and after that a fourth, a fifth. Rectangles summoning rectangles, small blocks that each stand still in a row and then, it seems, would very much like...
to move.
I look at them and think of Zeno's paradox of the arrow that stands still and shoots through space. A fineliner does not think - it draws rectangle after rectangle. And somewhere, something happens.
Someone dances, for instance, in a single line. A row of rectangles calls for a second line. Dunes, I think. Sea. Birds. A giant insect. House. Child. Land to live in.
Much white to look at. Nose up close, a few steps back. Handwork without handwriting, movement from a stack of stillness.
Looking, looking, and looking again. Something simply presents itself.
Text (in Dutch, below) published in the literary journal Liter, July 2018
Emergent Square drawing #28, 2017, ink on paper, 41 x 30 cm
Stapeltje stilstand
Len BorgdorffMet tussenpozen, maar al meer dan twintig jaar, doet hij het zonder handschrift, zonder beweging, zonder een lijn die even soepel als vrolijk uit zijn pen 'in einem Guss' het papier op zeilt. In plaats daarvan tekent Harm van den Berg ergens op een A3-vel met een zwarte fineliner van 0.05 mm een rechthoekje van niks. En wel daar waar het rechthoekje komt te staan. Geen kleur, geen gebeurtenis, geen warmte, geen geluid. Niks. Een rechthoekje van niks.
Daar komt dan een tweede tegenaan te liggen en dat vraagt weer om een derde, op die en die plek, en daarna een vierde, vijfde. Rechthoekjes die om rechthoekjes roepen, blokjes die stuk voor stuk stilstaan op een rijtje en dan, zo lijkt, wel bewegen willen.
Ik kijk ernaar en denk aan de paradox van Zeno over de pijl die stilstaat en door de ruimte schiet. Een fineliner denkt niet, die tekent rechthoekje na rechthoekje. En ergens gebeurt iets.
Er danst bijvoorbeeld iemand in één lijn. Een rijtje rechthoekjes vraagt om een tweede lijn. Duinen, denk ik. Zee. Vogels. Een reuzeninsect. Huis, Kind. Land om in te wonen.
Veel wit om naar te kijken. Neus er bovenop, paar stappen achteruit. Handwerk zonder handschrift, beweging van een stapeltje stilstand.
Kijken, kijken en herkijken. Iets doet zich zomaar voor.
Tekst verschenen in literair tijdschrift Liter, juli 2018